เริ่มจากเรื่องของการทำงานก่อนแล้วกัน ตอน ม.สี่. เราเป็นสต๊าฟฟ์ชุมนุมอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ. ช่วงนั้นเป็นช่วงแรกๆ ที่เราเพิ่งเข้าชุมนุมนี้. งานแรกที่เรากับเพื่อนๆ ช่วยกันทำก็คือ จัดบอร์ดนิทรรศการเล็กๆ เกี่ยวกับวันสำคัญกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติอะไรซักอย่างก็จำไม่ได้แล้ว. เป็นบอร์ดให้ความรู้ซักสามสี่บอร์ด ตั้งอยู่ที่ศาลาเอนกประสงค์ของโรงเรียน. ระหว่างที่บอร์ดยังตั้งแสดงอยู่ก็มีรุ่นพี่ของชุมนุมไปดู. แล้วพอหมดงานก็ถึงเวลาสรุปงาน เค้าก็มา ... มาพร้อมกับสิ่งที่เค้าเรียกว่าคำด่า แต่สำหรับเราเป็นคำแนะนำที่ดีมากในชีวิตเลยทีเดียว. เราเองก็จำไม่ได้ละเอียดหรอกว่าพี่คนนั้นเค้าว่าอย่างไรบ้าง แต่คร่าวๆ คือ พี่คนนั้นเค้าเริ่มพูดตั้งแต่สีของพื้นหลังบอร์ด ว่าทำไมใช้สีนี้ๆ ควรไม่ควรอย่างไร, บอร์ดเอาไปตั้งตรงนั้นได้อย่างไร จะมีคนไปอ่านเหรอ, บอร์ดที่ทำไม่มีจุดเด่นเลย ทำไมไม่สร้างจุดเด่นให้กับบอร์ด เอาต้นไม้ไปตั้งๆ ว่างๆ ให้ดูดีหน่อยก็เด่นแล้ว, บอร์ดมีแต่ตัวหนังสือ ใครเค้าจะไปยืนอ่าน น่าจะมีรูปภาพเยอะกว่านี้. เหล่านี้คือคำตำหนิจากรุ่นพี่ที่ไม่ได้คำนึงเลยว่านึ่เป็นเพียงแค่งานแรกของเราเท่านั้น. เราไม่อยากไปตัดสินหรอกว่าวัฒนธรรมขององค์กรแบบนี้ดีหรือไม่ แต่เราแค่อยากจะบอกว่า เราเจอมาแบบนี้.
ทำไมเราถึงเริ่มต้นด้วยเรื่องนี้ ? เพราะเราต้องการจะโยงไปถึงสิ่งที่เพื่อนๆ ชอบบอกกันว่า รุ่นพี่มีแต่ด่าๆๆ. สำหรับเราสิ่งที่รุ่นพี่ว่าๆ มานั้น แรงน้อยกว่าสิ่งที่เราเคยประสบพบเจอในการทำงานแต่ก่อนเสียอีก. และอย่างที่กล่าวไปข้างต้นว่าเราไม่เรียกถ้อยคำตำหนิอย่างนั้นว่าคำด่าหรอก เราเรียกว่าคำแนะนำ เพราะสิ่งที่พี่เค้าว่ามานั้น ไม่ได้ออกมาจากใจที่เป็นอกุศล หรืออาฆาตแค้นพวกเราแต่อย่างใด.
เราขอยกตัวอย่างเรื่องเรื่องนึง เป็นเรื่องตอนพวกเราจัดรับน้องรุ่นที่ 6 กัน. จำได้หรือไม่ว่ามีกิจกรรมฐานนึง ที่ปิดตาน้องแล้วพาน้องเดินไปยังที่ต่างๆ แกล้งน้องบ้าง อะไรบ้าง. ระหว่างที่น้องถูกปิดตา พวกเราก็แกล้งน้องกันสารพัด เอาใบไม้บ้าง กิ่งไม้บ้างไปเสียงหูน้อง เสียงผมน้อง. หลังจากกิจกรรมนั้นเสร็จสิ้นไป มีรุ่นพี่เข้ามาตำหนิพวกเรา เราไม่แน่ใจว่ามีเพื่อนกี่คนที่มีรุ่นพี่เข้ามาพูดเรื่องนี้ด้วย. เรื่องที่เค้าตำหนิก็คือ ทำไมซี้ซั้วเอาอะไรก็ไม่รู้ไปทัดหูน้อง ไม่รู้เหรอว่าต้องใช้ใบจามจุรีเท่านั้น ! เพื่อนเราคนนึงก็บ่นว่า อะไรหนิ เรื่องแค่นี้เอง ทำไมต้องว่ากันด้วย ใครจะไปรู้ล่ะ. เราไม่เห็นด้วยกับคำพูดของเพื่อนคนนี้ซักเท่าไหร่ เพราะเราคิดว่าสิ่งที่เราไม่รู้ และมีคนบอกให้เรารู้ เราก็ควรยอมรับฟังเอาไว้ สิ่งที่เราทำพลาดไป ก็อย่าให้มันเกิดอีก. จะมองว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องเล็กน้อยก็ไม่เชิง เพราะเราถือว่าเป็นวัฒธรรม ประเพณี และเป็นเอกลักษณ์ที่ดีงามอย่างหนึ่งของความเป็นจุฬาฯ ถ้าเราละเลยไม่ปฏิบัติตาม รุ่นน้องต่อๆ ไปก็คิดว่ามันไม่มี ไม่เคยมี ก็จะละเลยกันต่อไปเป็นรุ่นๆ แล้วสุดท้าย สิ่งนี้ก็จะหายไปจากสารบบ. การที่รุ่นพี่เตือนเราในเรื่องนี้เป็นสิ่งที่ถูกต้องสมควรทำอยู่แล้ว เพราะสิ่งที่เราทำลงไปนั้นเกิดจากความรู้เท่าไม่ถึงกาล.
